7′DEN 72′YE SAYILAR İNANCI !

Ekleyen admin on Eki 13th, 2020 kategori : Yahya Aksoy. Bu kayit icin herhangi bir yanit takip edebilirsiniz RSS 2.0. Yorumlar kapalidir.

Spread the love

“Bir matematiçi,şair ruhlu olmadıkça,tam bir matematikçi olamaz.”Weiertrass

Yazının icadından önce insanlık tarihini bize anlatan sözlü kültür ürünleri incelendiği zaman; insanlığın geçmişine dair önemli ip uçları elde edilmektedir.

Tarihler ve günler üzerine yüklenen  anlamlar toplumların sosyo-kültürel yapısını yansıtan içerikler taşırlar. Bunda yaşanmış toplumsaal  olayların etkisi büyüktür.

Toplumlarda sdayılar inancı  hep  olmuştur: Uygur,Kırgız, kazak,Özbek, Tatar,Türkmen gibi Türk boylarında  ” 7,9, 12,40 gibi sayılar uğurlu olarak kabul edilmiştir.

Halk arasında söylenmekte olan ” 7′den 70′e” her yaşta ve cinste insanı kapsamaktadır. 7 rakamı özel bir anlam içermekte olduğu için binlerce  kültür ve tarih varlığı arasında “Dünyanın yedi harikası” belirlenmiştir. Kale şehirlerin yedi kapısının olması ve haftanın yedi gün olarak takvimlerde yeralması gibi çok örnek bulunmakta…

Dünya üzerinde gelip geçmiş tüm uygarlıklarda sayılarla- rakamlarla ilgili olarak çeşitli inançlar yer almıştır. Kültürler arasında bağları ve bağlantıları  sayılar üzerinde görebilmekteyiz. Dünyanın ortak dili ve anlaşma aracı olan saılar bize bir çok alanda ipuçları sunarlar. Önce insan ve sayılar birlikte vardı. İlk kullanılan ve bilinen parmak sayısı BEŞ  ile başlayan sayı  daha sonra ON’a yükseldi ve devam etti sonsuza uzandı.İnsanların doğum tarihleri ile başlayan bireysel ve toplumsal yaşamında  sayıların, anılara, türkülere, masallara, atasözlerine, tarihlere ve destanlara yansıyan özel bir sayfası bulunmaktadır.

Halk inançları arasında uğurlu ve uğursuz  günler ve sayıların yer almakta olduğunu görmekteyiz.  Köyün bilgesi, “İnsan ömrü sayılıdır ve rakamlardan ibarettir,” diye söylermiş. Bunların herbiri yaşanmış çeşitli olaylara  dayanmaktadır. Veysel’in dediği gibi dünya iki kapılı :”İki kapılı bir handa gidiyoruz gündüz gece…”

80 yaşında ölen bir Fransız yazarı, “Mezarımı yol üstüne kazın, vasiyetimi üzerine yazın” demiş ve  yaşamı boyunca mutlu olduğu  dakikaları toplamış  üç 24 saat yapmış. bu durumu vasiyetine şöyle yazmış:” Alfons, doğumu 17OO -ölümü 1780  (ÖLMEDEN ÖNCE ÜÇ GÜN YAŞADI. )

Dünyanın 7 harikası,yedi kat gök ve yedi kat yer altı, yedi kapı, 9 kabile,12 ay, 12 imam, 40′lar meclisi, 72.5 millet ve”72 millete bir göz ile bakmayan” gibi söylemler  inançlara, sosyal ve kültürel yaşama hep yön vermiştir. Rakamlara  değişik anlamlar yüklenmiştir. Yaşamın özel ve önemli günleri vurgulanmıştır.

Basında yer alan  bilgilere göre :  Oyuncu Morgan Freeman’ın National Geographic’deki proğramında ‘şeytanın sayısı’ denen 666′nın perde arkası incelendi.İngiliz Cornell Üniversitesi’nden Kim Haines- Eitzan, İncil’de yer alan 666 sayısının birinci yüzyılda Hıritiyanları öldüren Roma İmparatoru Neron’u temsil ettiğini ifade etti. Antik Yunancada her harfin sayısal bir karşılığının olduğunu aktaran  Haines-Eitzen, Neron’un ( Kaisar Nero ) harflerinin toplamının da 666 ettiğini  açıkladı.

Halk arasında 14 rakamı söylendiği zaman “üstünü ört” derler. Çocuklar sayılarla  çeşitli oyunlar oynarlar.  …İlkokulların beş yıl olduğu dönemde, öğrenciler için şöyle söylemler de vardı:  “Mini mini birinciler,en sevgili ikinciler,tokat yiyen üçüncüler,tarihten kaçan dördüncüler,misafir olan beşinciler..”

Saraylar, hanlar, hamamlar, taş kesme beş ve yedi gözlü  köprüler, kervansarayak ve çeşmelere takılacak  musluklarda  uğurlu kabul edilen belirli sayılar dikkate alınır.

Ünlü yazar Rıfat Ilgaz, “Yazlığa Çıkış” şiirinde şunları yazmış: “Üçü de düştü cemrelerin/Hükmünü gösterdi üç dokuzlar/Yüz tuttu havalar ısınmaya.”

Çin imparatorlarının  1420-1912 yılları arasında aileleri ve yakın hizmetkârları ile yaşadıkları, başka hiç kimsenin alınmadığı  bine yakın yapının bulunduğu ” yasak şehir”  adı verilen  sarayda 9999 oda bulunmakta.  Çinliler için 9 rakamı uğurlu sayılmakta.  tehlikelere karşı  her gün değişik bir odada  imparatorların  kaldıkları tarihi kayıtlar arasında yer almaktadır..

Bazı tarihi kayıtlarda,İncil’de yer alan 666 sayısının birinci yüzyılda hıristiyanları öldüren Roma İmparatoru  Neron’u temsil ettiği ifade ediliyor ve buna “Şeytanın sayısı” deniyor.Antik  Yunancada her harfin sayısal bir karşılığı olduğu ve   Neron’un (Kaisar Nero) harflerinin toplamının da 666 ettiği ifade ediliyor.

Uygur,Kazak, Kırgız, Özbek, tatar, Türkmen, Azeri ve Altay Türklerinde sosyal hayatı  etkileyen “1″, “7″, “9″, “40″ gibi sayılar inancı, sözlü ve yazılı edebiyat eserleri  içerisinde geniş bir yer tutmaktadır.

Özel mülkiyet sisteminin ortaya çıkması ve matematiksel işlemlerin kullanılması ile birlikte  sayılar  özel bir anlam ifade etmeye başlamış ve önem kazanmıştır.

Uygurlarda 9 ve 40 sayıları uğurlu sayılmakta, bebeğin doğumundan  40 gün sonra “Kırk Suyu”  töreni yapılmakta.  Bir kişi öldüğünde mezarının kenarlarına dokuz adet taş yerleştirlmekte. Dokuz kavim tarafından kurulan birlik, Uygurlar olarak anılmaktadır.

Köroğlu Destanları’nda,Köroğlu’nun dokuz kat şah giysisi giydiği ve sağ yanında dokuz muskası olduğu ifade edilir.

Kültigin Anıtında, ” Kültigin dokuz askeri mızrakladı, dokuz askeri kovaladı” açıklaması yer alır.

Kaşgarlı Mahmut ‘un Divan-ı Lügat-it Türk eserinde,(III.cilt,s-176) “Han’ın egemenliği altındaki vilayetler ne kadar çoğalırsa çoğalsın, tuğlarının sayısı dokuzu geçmez, çünkü dokuz sayısı uğurlu” denilmekte.

Çinli seyyahın “Cuhame” eserinde,”Uygur hanları tahta ilk çıktıklarında, güneşe bakarak tahtın çevresindeki kabileleri dokuz defa dolaşarak selamlamaktalar” ifadesi yer almıştır.

Ashab-ı Kef- yedi uyurlar efsaneside ünlüdür.

Yusuf Hes hacib, Kutadgubilig eserinde yedi yıldız ve  oniki burçtan söz etmektedir.

Fars’ların “Zaru Astı” inancında yedi sayısını kutsal kabul etmeleri, İran mitolojisinde  yer alan yedi  kutsal ilahın  ( Metra, Ahit, Homa, Hobbi, Mırrıh, Kyumoris, Yima)  sıfatları inancıyla ilgilidir. Bu inanç “Mani  inancı” aracılığı ile Uygurlar’a da geçmiştir. (Uygur Folkloru- A.Rahman,KBY.s-159)

Sayılarla ,insanlar, sosyal,kültürel ve siyasal olaylar ile inançlar arasında bir bağ kurulmuş ve çeşitli, sayılara değişik anlamlar yüklenmiştir.Masallara ,takvimlere, inançlara , halk hikâyelerine,destanlara ve atasözlerine aktarılmıştır.

Dünyayı ve insanlığı yönlendiren sayılara bir anlam yüklenmiş ve bu gerçek tarihe ve olaylara yansımıştır.Sayılar, insanlar ve olaylar arasındaki  ilişkiler, geçmişten günümüze  akıp gelmektedir.

 

Yoruma Kapalidir.

Son Yorumlar

Arsivdekiler

''Kontrollerde sürücülerin SRC belgeleri Ankara Ardahan Azerbaycan bal Balkan Göçmenleri bat ve daha birçok eşsiz lezzetleri tadabiliyor. Anadolu ve Türk dünyası sofrası 23 Eylül tarihine kadar Etimesgut Türk Beyleri Kent Meydanı’nda görülebiliyor. Festivalde; Kırım belediye izin belgeleri ve emniyet kemerleri ile araçların arkasındaki 'okul taşıtı' ve 'Dur' levhalarının standartlara uygunluğu cağ Doğu Türkistan Erzurum Gaziantep Gurbetçiler Şöleni Zara konseri gelecek yıla ertelendi Yozgat’ın Sorgun Belediyesi tarafından her yıl geleneksel olarak düzenlenen Gurbetçiler Şöleni bu yıl 3. kez ertelendi. Bu yıl düzenlenecek olan gözleme Gümüşhane IrakTürkmeneli Iğdır kadayıf dolması Karadeniz Kars Kazakistan keş KKTC kontrollere öğrenci ve velilerin mağdur olmaması için önem verdiklerini anlattı. 9. Uluslararası Anadolu Günleri Kültür ve Sanat Festivali’nde Yozgat yemekleri sunuldu Ankara Etimesgut Belediyesi’nin kömbe Kırgızistan Kırıkkale kıymalı madımak Niğde patatesli Samsun Sivas yörelerine ait tüm kültürel ve sanatsal öğeleri bulmak mümkün. Kurulan stantlarda Anadolu kadınının pişirdiği bazlama ve gözlemelerin dumanı tütüyor. Mini tandırlarda alın teriyle pişirilen lezz son olarak bugün akşam saat 19.00’da mehter gösterisiyle başlayacaktı. Ancak bu kez de Bingöl’de düzenlenen terör saldırısı nedeniyle iptal edildi. Boğazlıyan'da okul servisleri denetledi Boğazlıyan i Tokat Türkmenistan yangın söndürme tüplerinin olup olmadığı ve servis araçlarında bulunması gereken malzemeler kontrol edildi'' dedi. Okullarda asayişin sağlanması amacıyla öğrencilerin okul giriş ve çıkışlarında da ger yaptığı açıklamada Yozgat Yozgat’ın testi kebabı Çankırı Çorum çigbörek öğrencilerin ulaşımlarının güvenli bir şekilde sağlanması amacıyla okul servis araçlarının denetlendiğini söyledi. Tepe ıspanaklı çeşit çeşit gözlemeler vatandaşlardan büyük ilgi görüyor. Tokat’ın geleneksel batı ve cevizli sucuğu