KAYALAR VE EFSANELERİ

Ekleyen admin on Oca 14th, 2020 kategori : Yahya Aksoy. Bu kayit icin herhangi bir yanit takip edebilirsiniz RSS 2.0. Yorumlar kapalidir.

Spread the love

Tarih çağları  gelişmelere göre çeşitli dönemlere ayrılır.Bu çağlardan önce yaşanan zamanlar tarih öncesi  mitolojik ve antik dönemler olarak yaşamın temel bilgilerini içerir.Sözlü kültüre dayanır. Halk kültürünün derinlikleri  çağdan çağa akıp gelir.Yaşam felsefesinin izlerini taşır.

Mağara devri, taş devri, maden devrindeki  efsaneler, halk anlatıları olarak günümüze yansır.Sözlü kültürümüzün zengin kaynaklarını halk anlatılarında buluruz. Dünyada görülen hızlı teknolojik gelişmeler sonucunda  tüm insanlık bir evin bireylerine dönüşmekte.Anlık bilgiler herkese ulaşmakta, dilden dile ve ülkeden ülkeye yayılmakta.

İnsan yaşamında özel yerleri bulunan tahtalar ve taşlar  bir yapı malzemesi olarak anılarda, mitolojide, efsanelerde ,masallarda ,öykülerde, türkülerde ve halk hikâyelerinde önemli yerlerini hep  korumuşlardır.

Sağlam ve  görkemli taşlara, kayalara yazılmış yazıtlar tarihin geçmişine ışık tutmaktadır.

Büyük Türk devlet adamı ve başkumandanı Tonyukuk‘un ihtiyarlık döneminde, bizzat kendisi tarafından “Tonyukuk Abideleri” diktirilmiştir. Abidede konuşan kişi Tonyukuk’tur. Tonyukuk Yazıtı, devrilmemiş dikili ve dört cepheli iki ayrı taştan oluşmaktadır.. Abidede konuşan kişi Tonyukuk’tur. Tonyukuk Yazıtı, devrilmemiş dikili ve dört cepheli iki ayrı taştan oluşmaktadır. Birinci ve daha büyük olan taşta 35, ikinci taşta ise 27 satır bulunmaktadır. Bu abidenin yazıları, Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarındakinden daha özensiz ve okunaksızdır. İkinci taş, birinciye göre daha çok yıpranmıştır. Bu yazıtın ne zaman dikildiği kesin olarak belli olmamakla birlikte, Bilge Kağan‘ın hükümdarlık yaptığı 716 – 734 yılları arasında dikildiği düşünülmektedir. Yazıtta Tonyukuk, Türk edebiyatında hatıra türünün ilk büyük eserini ortaya koymuştur. #göktürkçe türklük sözleri, #Tonyukuk Yazıtı, #Bilge Tonyukukun Özlü Sözleri, #Bilge Tonyukuk Sözleri, #tonyukuk öğütleri, #tonyukukun ölümü, #orhun yazıtları tabgaç, #apa tarkan tonyukuk, #tonyukuk isminin anlamı, #orhun kitabelerinde ne yazıyor? Hepsini  görebilmekteyiz.

Yazılı kaya, dikli taş gibi anıtlar ve tarihi eserlerin ne zaman ve kim tarafından yapıldığını gösteren  yazılı taşlar-kitabeler  tarihi belgelerdir. Yerlerinde  korunmalıdırlar.

Jeolojik gelişmeler sonucunda oluşan taşlar,kayalar, topraklar, sular ve diğer canlı, cansız tüm varlıklar insan hayatının parçalarıdır. Bunlarla birlikte geçen zaman ve mekan ilişkisi ile anılar yumağı söylencelerde, efsanelerde, türkülerde,kutsal metinlerde  kendisini göstermektedir.

Kayalar ve efsaneleri incelendiğinde bu renklerin hepsi görülebilir:

Yozgat Nohutlu Tepesi yakınında bulunan ve deveye binmiş geline benzetilen kayaların efsanesi ünlüdür: ” GELİN KAYASI” efsanesine göre: ” Köyün birinden gelen gelin alayını çeviren eşkıyalar, gelini kaçırmak isterler. Eşkıyalar ile gelin alayında bulunan erkekler arasında çıkan  vuruşmada,gelin alayı erkekleri hayatlarını kaybeder.Gelin bu eder: ‘Allah’ım bu eşkıyaların eline beni düşürme, ya taş et,ya kuş et’ der. Duaları kabul olur. gelin, eşkıyalar, develer ve atlar oracıkta taş olurlar.Damat ise kuş olup gök yüzüne uçuverir. Güzel gelinin göz yaşları sel olur ve orada kırmızı lalecikler bitmeye başlar ve zamanla tüm tepeyi kaplar. Mayısın ilk haftalarında cehrilik laleleri kırmızı renkleriyle çevresine güzellikler saçar.Beyaz güvercinler ve diğer güzel kuşlar bu çevrede  gök yüzünde süzülerek “GELİN KAYASI” nı ve doğayı ve insanları selamlarlar.Bu güvercinlere avcılar kesinlikle ateş etmezler…”

Bu anlamlı efsane Yozgat tanıtım ürünleri ambalajında,  saat kulesi ve tarihi yapılarıyla birlikte kullanılır. Bir tarih ve  kültür hazinesi  Anadolu’nun her yanında çeşitli efsaneler görülür.

Oğulcuk Köyümüzde kayalara, konumlarına ve özelliklerine göre  şöyle denilmekte: Karakaya, kısık-gıssık kaya,topak kaya,galaçık kaya… Bütün yerleşim yerlerinde buna benzer kayalar vardır.

Sorgun Postası gazetesinde yıllar önce yazdığım ve yerel medya ödülü alan  “göçmen kuşlar” yazımda ülkemizin bir kuş cenneti olduğunu ve bunların korunmasının önemini anlatmıştım.

Ortaokul Türkçe kitaplarında Hasan Kıyafet’in “SIĞIRCIK KAYASI” yazısı yer almıştı. Sığırcıkları yok eden köylülerin tarlalarındaki ürünleri  çekirge sürülerinin nasıl yok ettiği anlatılmakta.

Ünlü yazar Sait Faik Abasıyanık’ın  SON KUŞLAR” öyküsünde, Bir damlacık etleri için yok edilen kuşların artık  İstanbul adalarına gelmediklerini gören yazar “Bizim için değil ama sizin için yazık olacak çocuklar…” demekteydi.

Yozgat Sürmelisinde ifade edilen “Dersini almış da ediyor ezber” deyişini unutmadan, efsanelerden, türkülerden, öykülerden ve halk anlatılarından  ders almasını bilelim.

 

Yoruma Kapalidir.

Son Yorumlar

Arsivdekiler

''Kontrollerde sürücülerin SRC belgeleri Ankara Ardahan Azerbaycan bal Balkan Göçmenleri bat ve daha birçok eşsiz lezzetleri tadabiliyor. Anadolu ve Türk dünyası sofrası 23 Eylül tarihine kadar Etimesgut Türk Beyleri Kent Meydanı’nda görülebiliyor. Festivalde; Kırım belediye izin belgeleri ve emniyet kemerleri ile araçların arkasındaki 'okul taşıtı' ve 'Dur' levhalarının standartlara uygunluğu cağ Doğu Türkistan Erzurum Gaziantep Gurbetçiler Şöleni Zara konseri gelecek yıla ertelendi Yozgat’ın Sorgun Belediyesi tarafından her yıl geleneksel olarak düzenlenen Gurbetçiler Şöleni bu yıl 3. kez ertelendi. Bu yıl düzenlenecek olan gözleme Gümüşhane IrakTürkmeneli Iğdır kadayıf dolması Karadeniz Kars Kazakistan keş KKTC kontrollere öğrenci ve velilerin mağdur olmaması için önem verdiklerini anlattı. 9. Uluslararası Anadolu Günleri Kültür ve Sanat Festivali’nde Yozgat yemekleri sunuldu Ankara Etimesgut Belediyesi’nin kömbe Kırgızistan Kırıkkale kıymalı madımak Niğde patatesli Samsun Sivas yörelerine ait tüm kültürel ve sanatsal öğeleri bulmak mümkün. Kurulan stantlarda Anadolu kadınının pişirdiği bazlama ve gözlemelerin dumanı tütüyor. Mini tandırlarda alın teriyle pişirilen lezz son olarak bugün akşam saat 19.00’da mehter gösterisiyle başlayacaktı. Ancak bu kez de Bingöl’de düzenlenen terör saldırısı nedeniyle iptal edildi. Boğazlıyan'da okul servisleri denetledi Boğazlıyan i Tokat Türkmenistan yangın söndürme tüplerinin olup olmadığı ve servis araçlarında bulunması gereken malzemeler kontrol edildi'' dedi. Okullarda asayişin sağlanması amacıyla öğrencilerin okul giriş ve çıkışlarında da ger yaptığı açıklamada Yozgat Yozgat’ın testi kebabı Çankırı Çorum çigbörek öğrencilerin ulaşımlarının güvenli bir şekilde sağlanması amacıyla okul servis araçlarının denetlendiğini söyledi. Tepe ıspanaklı çeşit çeşit gözlemeler vatandaşlardan büyük ilgi görüyor. Tokat’ın geleneksel batı ve cevizli sucuğu